Besluit  gemeenteraad

Aanleiding en/of bevoegdheid

Artikels 40 en 41 Decreet Lokaal Bestuur

Feiten en voorgeschiedenis

De gemeente Beernem is aangesloten bij de opdrachthoudende vereniging IVBO voor wat betreft het afvalbeheer en de afvalverwijdering op ons grondgebied. De aangesloten gemeenten streven ernaar om de inzameling van het huishoudelijk afval in de gemeenten zo optimaal mogelijk op elkaar af te stemmen.

In de collegezitting van 14 februari 2025 werd inzake de DifTar-ophaling gunstig advies gegeven om de instap en de financiële impact mee te nemen in de besprekingen van het meerjarenplan 2026-2031.

In de collegezitting van 5 december 2025 werd gunstig advies verleend om op 1 maart 2027 in te stappen in de DifTar-ophaling.

In de gemeenteraadszitting van 18 december 2025 werd het meerjarenplan 2026-2031 gemeente en OCMW Beernem goedgekeurd. Onder actie 16.1.4. werd de actie 'DifTar-ophaling' opgenomen.

In de gemeenteraadszitting van 18 juni 2026 wordt akkoord gegaan met de toetreding tot het DifTarsysteem van IVBO voor de huis-aan-huisinzameling in containers.

Regelgeving

• De Nieuwe Gemeentewet, inzonderheid op de artikels, 119, 119bis en 135, §2.
• Het decreet Lokaal Bestuur, inzonderheid op de artikels 2, 40 en 41.
• Het decreet van 23 december 2011 betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen (het Materialendecreet), inzonderheid afdeling 3 van hoofdstuk 3 huishoudelijke afvalstoffen, artikel 26 tot en met artikel 28.
• Het besluit van de Vlaamse Regering van 17 februari 2012 tot vaststelling van het Vlaams reglement betreffende het duurzaam beheer van materialenkringlopen en afvalstoffen (het VLAREMA) en latere wijzigingen.
• De Wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve sancties.
• Het besluit van de Vlaamse Regering van 9 september 2016 tot vaststelling van het Uitvoeringsplan Huishoudelijk Afval en Gelijkaardig Bedrijfsafval.
• Het besluit van de Vlaamse Regering van 26 mei 2023 tot vaststelling van het Lokaal Materialenplan 2023-2030.

Argumentatie

De gemeente wil, in overeenstemming met haar gemeentelijke zorgplicht zoals bepaald in artikel 26 van het Materialendecreet, het niet aanbieden van huishoudelijke afvalstoffen via de inzamelkanalen en bijgevolg ontwijkgedrag maximaal voorkomen.

Er bestaat een terugnameplicht voor verpakkingsafval van huishoudelijke oorsprong, namelijk dat minstens papier en karton, hol glas en plastic flessen en flacons, metalen verpakkingen, drankkartons en restplastics van verpakkingen van huishoudelijke oorsprong selectief moeten worden ingezameld.

Ter bescherming van het leefmilieu is het noodzakelijk om huishoudelijk afval tot een minimum te beperken en het afval maximaal selectief in te zamelen conform artikel 4.3.1 van Vlarema.

Prioriteit dient verleend te worden aan afvalvoorkoming en hergebruik van afvalstoffen. In tweede instantie dient het huishoudelijk afval maximaal selectief ingezameld te worden met het oog op optimale verwerking. 

De gemeente is toegetreden tot het DifTar-systeem van IVBO voor huis-aan-huisinzameling in containers. DifTar staat voor gedifferentieerd tarief. De afvalstoffen worden afgerekend o.b.v. het aangeboden gewicht. Inwoners mogen een container voor restafval of de toegang tot de ondergrondse of bovengrondse container voor restafval niet weigeren aangezien elke inwoner en elk gezin restafval produceert, hoe goed ze ook aan preventie doen of selectief inzamelen.

Naar aanleiding van de invoering van het DifTar-systeem is de politieverordening inzake het ophalen van huishoudelijke afvalstoffen en vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen aangepast.

Aan de gemeenteraad wordt gevraagd om de nieuwe politieverordening betreffende de inzameling en het beheer van huishoudelijke afvalstoffen en vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen en de opheffing van de huidige politieverordening inzake het ophalen van huishoudelijke afvalstoffen en vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen vanaf 1 maart 2027 goed te keuren. 

Mondelinge toelichting ter zitting wordt gegeven door schepen Ruben Strobbe, bevoegd voor recyclagepark en afvalbeleid.

Verwijzingsdocumenten

Tussenkomsten

Er zijn tussenkomsten door raadsleden Jef Vansteenhuyse & Gijs Degrande beantwoord door schepenen Ruben Strobbe & Vicky Reynaert & voorzitter Kris Vincke.

 

De N-VA fractie wenst volgende verklaring toe te voegen aan hun stemgedrag: 

"Niemand betwist dat afvalpreventie en een verdere daling van de hoeveelheid restafval belangrijke doelstellingen zijn. Ook het principe "de vervuiler betaalt" is een uitgangspunt dat wij voluit steunen. De fundamentele vraag is echter of de voorgestelde omschakeling naar containers voor Beernem in verhouding staat tot de investering, de organisatorische impact en de bijkomende lasten voor onze inwoners.

IVBO laat uitschijnen dat een containersysteem de enige weg is naar de doelstellingen. Maar dat klopt niet. Het Materialendecreet legt geen verplichting op om met containers of gewichtsdiftar te werken. Cijfers tonen inderdaad aan dat gewichtsdiftar impact heeft op vlak van afvalreductie, maar tegelijk erkent de Vlaamse overheid dat ook gemeenten met een goed uitgewerkt volumediftarsysteem uitstekende resultaten kunnen behalen. Voorwaarde is dat zij inzetten op een doordacht tarievenbeleid, goede dienstverlening, selectieve inzameling en sensibilisering.

Als we kijken naar de cijfers en verwachtingen dan is een dure omschakeling naar een containersysteem voor Beernem niet noodzakelijk. Integendeel. Er is een kostprijsverhoging van de ophaling met 67.000 per jaar en de burger zal 380.000 euro meer moeten bijdragen.

Daarnaast is er ook een belangrijk praktisch aspect. Het huidige systeem met afvalzakken biedt voor veel inwoners een grotere gebruiksvriendelijkheid en flexibiliteit. Zeker voor bewoners van appartementsgebouwen en voor het groeiende aantal senioren vormen deze containers een achteruitgang in plaats van een verbetering. Integendeel. Opslagruimte en gebruiksgemak (schoonmaak van de containers bv) zijn daar vaak een reëel bijkomend negatief gevolg.

Bijkomend valt te vrezen dat de omschakeling naar containers voor een stijging van sluikstorten zal zorgen. Dat is ook een vaststelling die in andere gemeenten wordt gedaan. Dus daar zou – sowieso- bijkomende aandacht nodig zijn; en we weten hoe moeilijk het is om daar impact op te hebben.

Bovendien stellen we ook hier vast dat de grootste vennoot Brugge niet instapt in het systeem. Wat vragen stelt over het toekomstig beleid van IVBO op langere termijn.

Kortom: deze investering wordt voorgesteld als de meest efficiënte en maatschappelijk verantwoorde keuze is, maar het gaat om een zeer dure hervorming met een beperkt bijkomend effect en een hogere belasting – naar gebruik en kost - voor de inwoners. Dezelfde of vergelijkbare resultaten kunnen ook worden bereikt met minder ingrijpende en aanzienlijk goedkopere maatregelen. Het sop is de kool niet waard".